Bazy, które sprawdzają banki i parabanki

Największą zmorą klientów instytucji finansowych jest sprawdzanie baz. Wiele osób, aby uniknąć sprawdzania finansowej przeszłości, składa wniosek o pożyczkę w parabanku. Osoby te mylą się jednak, myśląc, że tylko banki mogą sprawdzać bazy.

Oczywiście do niektórych z nich dostęp mają tylko banki, ale są też zbiory danych, w których zweryfikować klienta może każdy. Czasem co prawda uda się znaleźć firmę, która faktycznie nie sprawdza klienta inaczej, niż weryfikując dochody, ale jest to igła w stogu siana. Do jakich baz ogólnie mają dostęp banki i firmy pożyczkowe? Kto ma szanse na pożyczkę? Gdzie znaleźć pożyczki bez baz?

Trzy główne rodzaje baz danych

W Polsce wyróżnia się trzy główne rodzaje baz, w których można sprawdzić potencjalnego kredytobiorcę. Bazy te to:

  • BIK – Biuro Informacji Kredytowej,
  • BIG – Biuro Informacji Gospodarczej,
  • BR – system Bankowy Rejestr.

Banki mogą sprawdzać swoich potencjalnych klientów w każdej z tych baz, natomiast system Bankowy Rejestr jest dostępny i tworzony tylko dla banków. Dlatego też firmy pożyczkowe nie mają do niego dostępu. Z kolei one sprawdzać mogą BIG, a rzadziej BIK, ale nie jest to dla nich niemożliwe.

Czym jest BIK?

Osoby, które kiedykolwiek miały problemy finansowe, bardzo często boją się wyników sprawdzania bazy Biura Informacji Kredytowej – BIK. Wbrew pozorom jednak wyniki z tej bazy nie są tak dokładne, jak większość osób myśli. Biuro Informacji Kredytowej to tak zwana instytucja międzybankowa. Gromadzi ona informacje głównie o klientach banków oraz Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych (SKOK).

Każda osoba, która składała chociażby wniosek o przyznanie kredytu lub pożyczki w banku czy w SKOK-u, na pewno jest w tej bazie. Wpisy mają również osoby, które, mimo że nie brały na siebie żadnego zobowiązania finansowego, występują jako poręczyciele innych kredytów.

Oprócz samego faktu złożenia wniosku w BIK pojawia się cała nasza historia kredytowa. Co miesiąc aktualizowane są informacje o tym, czy na przykład rata zobowiązania kredytu wpłynęła w terminie, czy z opóźnieniem. Pojawia się informacja o aktywnych zobowiązaniach, czyli tych, które w danym momencie są jeszcze spłacane, oraz o zamkniętych, które już zostały terminowo uregulowane.

Szacuje się, że informacja o braku wpłaty w terminie pojawia się w systemie nawet po 3 dniach, dlatego nie warto odwlekać płatności na ostatnią chwilę, aby przez pomyłkę nie dostać negatywnej wzmianki. Jest to bardzo istotne, ponieważ po pierwsze dane w BIK przechowywane są przez 5 lat, a po drugie i nawet ważniejsze – każdy wpis jest punktowany, a od punktacji naszego konta (scoring) zależy to, czy w przyszłości dostaniemy inny kredyt albo nawet czy wynegocjujemy jego lepsze warunki.

Informacje zgromadzone w bazie Biura Informacji Kredytowej wykorzystują najczęściej banki i Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe, w celu sprawdzenia nie tylko zdolności kredytowej swoich klientów, ale też ich wiarygodności, czyli zwyczajnie upewnienia się, że klient swoje zobowiązania spłaci na czas.

Dzięki scoringowi widać, którzy klienci dbają o swoje finanse i biorą kredyty czy pożyczki odpowiedzialnie. Z drugiej strony może to przysporzyć kłopotów osobom, które nigdy w życiu kredytu nie brały, a chcą pożyczyć dużą sumę pieniędzy od banku. Wtedy, mimo że nie mają długów, i tak mogą spotkać się z odmową, ponieważ bank nie wie, czego tak naprawdę może się po nich spodziewać.

Funkcjonują też pożyczki chwilówki bez BIK , które – jak zapewniają firmy pożyczkowe – udzielane są bez sprawdzania tej konkretnej bazy. Jest to prawda, ponieważ większość firm pożyczkowych nie ma dostępu do bazy kredytowej BIK. Są jednak jeszcze inne bazy, które firmy pożyczkowe mogą sprawdzić, aby zweryfikować swojego klienta i dowiedzieć się, czy spłaca on wszystkie swoje zobowiązania w terminie, a nie tylko pozyskać informacje o aktywnych lub spłaconych z powodzeniem kredytach bankowych.

BIG – baza najchętniej sprawdzana przez parabanki

Nie ma jednego Biura Informacji Gospodarczej. Są to bazy danych prowadzone przez różne prywatne firmy, nazywane skrótowo BIG-ami. Właścicielem jednej z nich jest na przykład znana firma windykacyjna Kruk. W BIG-ach ogólnie zbiera się wszystkie informacje o długach. Są to tak zwane rejestry lub listy dłużników.

Negatywny wpis do tych baz można otrzymać między innymi za niespłacone w terminie pożyczki i kredyty, ale też za niezapłacone rachunki i mandaty. Wpisy dotyczyć mogą na przykład usług pocztowych, abonamentu telefonicznego, mandatu za przejazd bez ważnego biletu środkiem komunikacji miejskiej, rachunków za energię elektryczną, wodę, gaz albo czynsz.

W Biurze Informacji Gospodarczej może znaleźć się każdy, kto ma dług w wysokości minimum 200 złotych jako osoba fizyczna, w wypadku firm zaś minimum wynosi 500 złotych. Dlatego wystarczy nie zapłacić przykładowo rachunku za gaz, aby trafić jako dłużnik na listę BIG.

Jednakże nie są to wpisy dokonywane od razu. Po pierwsze dług musi pozostać niezapłacony przez minimum 60 dni od daty ostatecznego terminu zapłaty. Po drugie trzeba uznać informację od wierzyciela, że taki wpis ma zamiar dodać. Od momentu otrzymania takiego powiadomienia do chwili pojawienia się wpisu w bazie musi upłynąć 30 dni.

Wiadomość może być przekazana na przykład listem poleconym lub doręczona do rąk własnych dłużnika w postaci wezwania do zapłaty z powiadomieniem o zamiarze przekazania informacji o naszym długu do bazy BIG. W wezwaniu musi być również podane konkretne biuro, któremu informacja ta zostanie przekazana, wraz z jego szczegółowymi danymi takimi jak adres. Inaczej informacja będzie nieważna z powodów technicznych.

Warto wiedzieć, że w Polsce można się spotkać z czterema BIG-ami. Są to:

  • KRD – Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej,
  • ERIF – Rejestr Dłużników ERIF Biuro Informacji Gospodarczej,
  • BIG InfoMonitor – Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor,
  • KBIG – Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej.

Baza tylko dla banków – Bankowy Rejestr

Kolejną dużą bazą danych jest system Bankowy Rejestr, prowadzony przez Związek Banków Polskich. Warto wiedzieć, że rada Związku Banków Polskich składa się z prezesów zarządu banków takich jak: Raiffeisen Bank Polska, Toyota Bank Polska SA, Bank Polskiej Spółdzielczości SA, ING Bank Śląski SA, Bank Zachodni WBK SA, PKO Bank Polski, Deutsche Bank Polski, Bank Millenium SA, Plus Bank SA i kilka innych największych banków w Polsce. Wszystkie one współpracują ze sobą i przesyłają informacje o swoich klientach do jednej bazy, nazwanej Bankowym Rejestrem.

W bazie tej można znaleźć informacje o niesolidnych klientach banków. Oznaczeni są tam interesanci potencjalnie ryzykowni, którzy na przykład w przeszłości nie wywiązali się ze swoich zobowiązań finansowych wobec banku.

Dzięki sprawdzaniu rekordów w tej bazie banki mogą sprawdzić wiarygodność klienta oraz zdecydować, czy udzielić mu kredytu, czy nie. Można powiedzieć, że Bankowy Rejestr stanowi połączenie BIK i KRD, ponieważ wpisywane są tam aktywne kredyty oraz informacje o spłacie w terminie lub nie. Do systemu BR trafiają jednak tylko negatywne informacje.

Jak znaleźć się na liście systemu BR? Zasady są bardzo podobne jak w wypadku Biura Informacji Gospodarczej. Trzeba mieć dług w wysokości co najmniej 200 złotych jako osoba prywatna lub minimum 500 złotych jako firma, a czas spłaty musi być przekroczony o co najmniej 60 dni.

Tacy dłużnicy zostają przez banki uznani za co najmniej wątpliwych albo nawet straconych, gdy bank wpisujący klienta do bazy nie widzi szans na odzyskanie pożyczonych mu pieniędzy. Podsumowując, możemy stwierdzić, że do bazy tej trafiają klienci problemowi, a zatem jeśli ktokolwiek został już do niej wpisany, może mieć ogromne problemy z uzyskaniem kolejnego kredytu, gdyż dla banku jest to zbyt ryzykowne.

Wpis w BIK –  źle czy dobrze?

Dużo osób przejmuje się tym, że w ogóle ma wpis w BIK. Tymczasem samo figurowanie w Biurze Informacji Kredytowej nie jest złe. Oznacza ono tylko, że mamy aktywne zobowiązanie finansowe w banku lub kiedyś braliśmy kredyt i go spłaciliśmy.

Zanim zaczniemy starać się o uzyskanie kredytu hipotecznego, polecane jest nawet wzięcie kilku mniejszych kredytów gotówkowych czy dokonanie zakupów na raty, aby uzyskać wpisy w BIK, bo wtedy potencjalny kredytobiorca staje się dla banku bardziej wiarygodny. Sytuacja wygląda jednak gorzej, jeśli mamy niski scoring, bo spóźniamy się z zapłatą, albo nawet trafiamy do baz BIG czy Bankowego Rejestru jako niesolidny klient. To zamyka nam drogę do kredytu bankowego, dopóki takiej sprawy nie uregulujemy.

Mam negatywne wpisy, ale potrzebuję pożyczki

Tutaj z ogromną pomocą przychodzą firmy pożyczkowe. Nie dość, że niektóre udzielają pożyczek bez sprawdzania baz dłużników, to nawet jeśli to robią, całkiem inaczej interpretują wyniki. Przede wszystkim tylko banki od razu skreślają klientów z negatywnymi wpisami w choćby jednej bazie. Firmy pożyczkowe czy nawet SKOK-i podchodzą do tego inaczej.

Jeżeli zobowiązanie jest stare, na przykład sprzed 3-5 lat, a klient w międzyczasie nie miał żadnych innych negatywnych wpisów, to i parabank, i SKOK są w stanie pożyczki udzielić. Najważniejsze jest dla nich, aby potencjalny klient nie miał świeżych długów albo wielu długów w innych instytucjach finansowych, na przykład w konkurencyjnych firmach. Oznacza to, że każda osoba ma szansę na otrzymanie pożyczki gotówkowej, nawet jeśli kiedyś miała problemy finansowe.

Jednak klientom podwyższonego ryzyka może zostać zaproponowana niższa kwota pożyczki niż ta zaznaczona na wniosku, możliwe też, że pojawi się konieczność przedstawienia żyranta do pożyczki. Zdarza się również opcja pożyczki pod zastaw, w ramach której jako zabezpieczenie można zastawić na przykład posiadany samochód.

Dlatego jeśli bank odmówił nam już kredytu albo sami wiemy, że z naszą finansową przeszłością nie mamy szans na pożyczkę w tej instytucji, warto zainteresować się ofertami SKOK-ów oraz firm pożyczkowych, które specjalizują się w udzielaniu pożyczek przy minimum formalności.

Dodaj opinię

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w naszym serwisie.