Czym jest szkoda całkowita?
Oceń

Czym jest szkoda całkowita?

Szkoda całkowita jest pojęciem używanym w branży ubezpieczeń komunikacyjnych. W artykule sprawdzimy, co oznacza w praktyce. Podpowiemy również, jakie konsekwencje za sobą niesie.

Kilka miesięcy temu pan Marek był uczestnikiem kolizji drogowej. Choć jemu i jadącym z nim pasażerom nic się nie stało, 5-letnia, należąca do mężczyzny Honda doznała poważnych uszkodzeń. „Obrażenia” pojazdu były na tyle duże, że ubezpieczyciel stwierdził szkodę całkowitą i odmówił naprawy. Jakie konsekwencje poniosła za sobą taka diagnoza?

Czym jest szkoda całkowita?

Mówiąc w dużym uproszczeniu, szkoda całkowita to całkowite zniszczenie lub utrata przedmiotu ubezpieczenia. Definiując to pojęcie w kontekście ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC), mianem szkody całkowitej określa się sytuację, w której przywrócenie pojazdu do poprzedniej sprawności kosztowałoby więcej, niż wynosi wartość samochodu ustalona w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia na dzień szkody. W praktyce oznacza to, że w takich okolicznościach naprawa samochodu i przywrócenie go do stanu sprzed kolizji okazałoby się dla ubezpieczyciela zupełnie nieopłacalne. Choć prawo nie określa jasno definicji szkody całkowitej z ubezpieczenia OC, podstawą prawną jej kompensacji jest przepis art. 363 § 1 k.c. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r. (sygn. akt III CZP 76/05), w sytuacji zgłoszenia szkody z OC sprawy, ubezpieczyciel może stwierdzić szkodę całkowitą wyłącznie w sytuacji, gdy koszt naprawy pojazdu przekracza 100 proc. (a nie na przykład 70 lub 80) wartości auta. W przypadku ubezpieczenia AC, próg opłacalności naprawy określa ubezpieczyciel. W większości towarzystw wynosi on od 60 do 80 proc. wartości samochodu sprzed zdarzenia.

I tak — towarzystwo ubezpieczeniowe Link4 definiuje szkodę całkowitą jako „uszkodzenie lub zniszczenie pojazdu w takim stopniu, że koszty jego naprawy, ustalone zgodnie z wybranymi przez ubezpieczającego wariantem ubezpieczenia i opcjami kalkulacji szkody i odszkodowania, przekroczyłyby 70% jego wartości w stanie nieuszkodzonym w dniu szkody”.

Szkoda całkowita w AC to dla PZU „uszkodzenie pojazdu w takim zakresie, że koszty jego naprawy ustalone według zasad określonych w § 18 ust. 2 przekraczają 70% wartości pojazdu w dniu ustalenia odszkodowania”.

Towarzystwo ubezpieczeniowe WARTA definiuje to pojęcie jako „szkodę, w wyniku której pojazd uległ uszkodzeniu w takim stopniu, że koszty jego naprawy ustalone zgodnie z §14 przekraczają 70% wartości tego pojazdu bezpośrednio przed zaistnieniem szkody”.
Reasumując, zarówno w przypadku polisy OC, jak i AC pojęcie szkody całkowitej odnosi się do sytuacji, w której naprawa samochodu z ekonomicznego punktu widzenia będzie dla ubezpieczyciela nieopłacalna.

Szkoda całkowita i co dalej?

Jeśli ubezpieczyciel stwierdzi szkodę całkowitą, wypłaci odszkodowanie. Ile wyniesie jego kwota?
Kwotę odszkodowania można obliczyć na podstawie poniższego wzoru.

Odszkodowanie = X-Y

X – wartość nieuszkodzonego pojazdu przypadająca na dzień szkody,
Y – wartość wraku samochodu przypadająca na dzień szkody.

Jeśli przed wystąpieniem szkody całkowitej, w dniu kolizji Twoje auto było warte 35 000 zł, a po kolizji jego wartość spadła do 12 000 zł, otrzymasz od ubezpieczyciela 23 000 zł (35 000 – 12 000 zł).
Co ważne, choć definicje szkody całkowitej z AC i OC są odmienne, sposób określenia kwota odszkodowania jest taki sam w obu przypadkach.

Co z wrakiem?

Jeśli ubezpieczyciel stwierdzi szkodę całkowitą, otrzymasz nie tylko odszkodowanie, ale również wrak, czyli zepsuty pojazd. Co możesz z nim zrobić? Część kierowców decyduje się naprawić uszkodzony pojazd na własną rękę. Często okazuje się jednak, że taka naprawa jest bardzo kosztowna, a co za tym idzie nieopłacalna. Jeśli nie chcesz naprawiać wraku, możesz sprzedać go firmie, skupującej zaniedbane i uszkodzone pojazdy, także te objęte definicją szkody całkowitej. Czasem zdarza się także, że to ubezpieczyciele wystawiają powypadkowe auta na aukcjach. Jeśli nie masz czasu ani ochoty zajmować się „złomem”, możesz poprosić o pomoc ubezpieczyciela. Zgodnie z wytycznymi Komisji Nadzoru Finansowego towarzystwa ubezpieczeniowe mają obowiązek pomóc właścicielom wraków w ich sprzedaży. 19.3. W przypadku wystąpienia szkody całkowitej zakład ubezpieczeń powinien udzielić uprawnionemu pomocy w zagospodarowaniu pozostałości pojazdu, np. na prośbę uprawnionego, przedstawić samodzielnie ofertę zakupu pozostałości za cenę zgodną z zaproponowaną przez zakład ubezpieczeń wyceną bądź wskazać podmiot, który jest gotów nabyć pozostałości za tę cenę. 19.4. W przypadku braku możliwości sprzedaży pozostałości za cenę zgodną z zaproponowaną przez zakład ubezpieczeń wyceną zakład ubezpieczeń powinien odpowiednio skorygować ustaloną wysokość świadczenia.

Sprzedaż wraku — o czym warto pamiętać?

Sprzedając wrak pojazdu, koniecznie zadbaj o spisanie poprawnej umowy pomiędzy Tobą (zbywca) a kupującym. Taki dokument powinien zawierać przede wszystkim dokładne dane kupującego oraz jego zobowiązanie do rejestracji pojazdu. Zbycie auta i zgłoszenie tego faktu w wydziale komunikacji zwalnia Cię z obowiązku regulowania składek na ubezpieczenia OC. Jeśli zamiast sprzedaży wraku, wolisz oddać go „na szrot” (np. z uwagi na fakt, że na skutek dużych uszkodzeń nie nadaje się już do dalszej odsprzedaży), upewnij się, że wybrana przez Ciebie stacja demontażu jest upoważniona przez wojewodę do wydawania zaświadczeń o kasacji pojazdu. Otrzymanie takiego dokumentu pozwoli Ci wyrejestrować samochód w wydziale komunikacji. Co, jednak jeśli samochód był przedmiotem umowy leasingowej lub kredytowej? W takim przypadku bank lub leasingodawca musi wyrazić zgodę na demontaż. Podobnie dzieje się w przypadku, jeśli samochód miał kilku właścicieli.

Co z polisą?

Kiedy wyrejestrujesz auto w wydziale komunikacji, będziesz miał 30 dni na to, by skontaktować się z ubezpieczycielem w celu wyliczenia nadpłaty z polisy OC i AC (o ile auto było objęte ochroną Autocasco).

Nie zawsze uczciwie

Nierzadko zdarza się, że ubezpieczyciele orzekają szkodę całkowitą na wyrost.
Pani Anna od dłuższego czasu jeździ kilkunastoletnim Fordem. Choć auto nie jest pierwszej młodości, jego kondycja jest w pełni zadowalająca, a nierzadko nawet lepsza od stanu technicznego „młodszych kolegów”. Kilka miesięcy temu kobieta była uczestniczką niegroźnej stłuczki parkingowej. Jakież było jej zdziwienie, gdy po oględzinach rzeczoznawcy ubezpieczyciel stwierdził szkodę całkowitą. Niestety, takie realia to chleb powszechni właścicieli aut. Zwłaszcza tych, które pierwszą młodość mają już za sobą. Jaka jest przyczyna takiego stanu rzeczy? Jeśli samochód ma kilka lub kilkanaście lat, a wyceniając koszty ewentualnej naprawy, rzeczoznawca skorzysta z najwyższych cen części i robocizny obowiązujących w ASO, kwota naprawy ma szansę przewyższyć wartość kilkunastoletniego pojazdu. Zwłaszcza że w takim przypadku każdy, nawet nieznacznie zarysowany element będzie kwalifikował się nie do naprawy, lecz do wymiany. Aby upewnić się, w jaki sposób Twój ubezpieczyciel będzie kalkulował szkodę całkowitą, dokładnie przeanalizuj Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU).

Sposoby kalkulowania szkody całkowitej w największych towarzystwach ubezpieczeniowych

AC w PZU

Koszty naprawy pojazdu stanowiące podstawę do ustalenia, czy zachodzi przypadek szkody całkowitej, ustala się na podstawie kalkulacji kosztów naprawy sporządzonej przez PZU według zasad zawartych w systemie Audatex, Eurotax lub DAT, z zastosowaniem:

1) norm czasowych operacji naprawczych określonych przez producenta pojazdu;18 / 48;
2) stawki za roboczogodzinę ustalonej przez PZU na podstawie średniej ceny usług autoryzowanych stacji obsługi pojazdów działających na terenie miejsca zamieszkania ubezpieczonego lub osoby, o której mowa w § 3 pkt 29 lit. a;
3) cen części zamiennych zawartych w systemie Audatex, Eurotax lub DAT, ustalonych według wariantu serwisowego;
4) cen materiałów lakierniczych i normaliów zawartych w systemach Audatex, Eurotax lub DAT.

AC w WARCIE

Do kwalifikacji szkody jako szkoda całkowita, zgodnie z § 2 ust. 11, przy wycenie kosztów naprawy pojazdu przyjmuje się:

1) koszt robocizny ustalony według cen brutto (z VAT) na podstawie:

  • a) naprawcze normy czasowe określone przez producenta pojazdu i ujęte w systemie Audatex, Eurotax lub DAT,
  • b) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę stosowaną przez autoryzowane stacje obsługi (ASO) z terenu województwa, względem którego dokonano taryfikacji składki – w przypadku gdy w umowie zostało zniesione procentowe pomniejszenie wartości części,
  • c) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę stosowaną przez warsztaty poza ASO z terenu województwa, względem którego dokonano taryfikacji składki – w przypadku, gdy w umowie nie zostało zniesione procentowe pomniejszenie wartości części,

2) koszt części zamiennych ustalony według cen brutto (z VAT) na podstawie cen podanych w aktualnych polskich wydaniach systemu Audatex, Eurotax lub DAT, opartych na danych producenta/importera pojazdu, nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnych importerów do stosowania przez ich sieci serwisowe, z uwzględnieniem zapisów §15 ust. 3 pkt 2b) -6).

AC w Link4

Niezależnie od wybranego przez ubezpieczającego wariantu ubezpieczenia, do kwalifikacji szkody jako szkoda całkowita – to jest szkody, w wyniku której pojazd będący przedmiotem ubezpieczenia uległ uszkodzeniu w takim stopniu, że koszty jego naprawy ustalone zgodnie z zapisami niniejszego paragrafu przekroczyłyby 70% jego wartości w stanie nieuszkodzonym w dniu szkody – wycena kosztów naprawy ustalana jest z wykorzystaniem systemu Audatex lub Eurotax na podstawie:

  • 24.1. naprawcze normy czasowe określone przez producenta ujęte w systemie Audatex, lub Eurotax;
  • 24.2. średnią stawkę roboczogodziny stosowaną przez autoryzowane stacje obsługi pojazdu (warsztaty naprawcze posiadające autoryzację producenta/importera pojazdu), najbliższe miejscu zamieszkania ubezpieczonego;
  • 24.3. ceny oryginalnych części i materiałów zawarte w systemie Audatex lub Eurotax bez uwzględnienia amortyzacji.
Dodaj opinię

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w naszym serwisie.