Dziedziczenie długów przez małoletnie dzieci. Jak tego uniknąć?
3.7 (73.33%) 3 głosów

Dziedziczenie długów przez małoletnie dzieci. Jak tego uniknąć?

Jeśli odziedziczysz długi po zmarłym rodzicu, jednak odrzucisz spadek, zadłużenie może objąć kolejnych spadkobierców, czyli w tym przypadku Twoje dzieci. Nawet jeśli w chwili odrzucenia spadku są one niepełnoletnie. W artykule sprawdzimy, kiedy może dojść do takiej sytuacji. Wyjaśnimy również, jak jej uniknąć.

Dziedziczenie spadku budzi zazwyczaj wyjątkowo pozytywne skojarzenia. Nie wszyscy wiedzą jednak, że pod tym pojęciem kryje się ogół praw i obowiązków zmarłego, które przechodzą na spadkobierców w drodze spadkobrania. Należą więc do nich nie tylko składniki majątku, ale również długi.

Kto dziedziczy spadek?

W przypadku śmierci spadkobiercy dziedziczenie może odbywać się na dwa sposoby:

  • Jeśli osoba zmarła pozostawiła testament, wówczas mamy do czynienia z tzw. dziedziczeniem testamentowym. W takim przypadku to spadkobierca wskazuje osoby, które odziedziczą po nim poszczególne składniki majątku.
  • Drugi rodzaj dziedziczenia to tzw. dziedziczenie ustawowe. Dochodzi do niego, jeśli zmarły nie zostawił po sobie ważnego testamentu. W takiej sytuacji zgodnie z ustawowymi przepisami ustalany jest krąg spadkobierców. Będą to najczęściej: małżonek i dzieci, a jeżeli ich brak, w dalszej kolejności – rodzice i rodzeństwo.

Dziedziczenie długów — aspekty prawne

Jeśli spadkobierca otrzymał spadek, może:

  • przyjąć cały spadek. Taka decyzja będzie skutkować odziedziczeniem zarówno aktywów, jak i długów;
  • odrzucić cały spadek, nie przyjmując długów i aktywów (o ile takowe w ogóle istnieją). Odrzucenie całego spadku najczęściej ma miejsce właśnie wtedy, kiedy spadkodawca posiadał wyłącznie długi;
  • nie zrobić nic. Brak reakcji ze strony spadkobiercy nie spowoduje negatywnych konsekwencji w postaci obciążenia go długami spadkodawcy. Jeśli spadkobierca nie zrobi nic, odziedziczy długi wyłącznie do wysokości aktywów (dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza). W praktyce oznacza to, że w najgorszym wypadku (gdy wartość stanu czynnego spadku jest mniejsza niż kwota długów) nic nie zyska, ale również nic nie straci. Wierzyciele mogą bowiem zażądać spłacenia swoich należności tylko z majątku spadkowego.

Dziedziczenie długów przez małoletnich — co można zrobić?

Jeśli odrzucisz spadek, jednak nie zrobisz tego także w imieniu swojego małoletniego dziecka… dług przejdzie na nie automatycznie. Wnuki osoby zmarłej (a Twoje dzieci) są bowiem kolejną linią dziedziczenia. Jak uniknąć takiego scenariusza?

Jak ochronić dziecko przed odziedziczeniem długu?

Odrzucenia spadku możesz dokonać na dwa sposoby: poprzez złożenie oświadczenia przed notariuszem lub sądem rejonowym. Na wykonanie tego ruchu będziesz miał 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy. Aby odrzucić spadek przed notariuszem, będziesz musiał dostarczyć dowód osobisty oraz skrócony odpis aktu zgonu spadkodawcy. Za taką usługę zapłacisz 50 zł plus VAT taksy notarialnej oraz koszty wypisów. Jeśli chcesz odrzucić spadek przed sądem, musisz złożyć specjalne oświadczenie, zawierające:

  • imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz ostatni adres;
  • tytuł powołania do spadku (testament lub dziedziczenie ustawowe);
  • dane wszystkich spadkobierców ustawowych, informacje na temat wszystkich testamentów (nawet tych nieważnych i miejscu ich przechowywania).

Za odrzucenie spadku przed sądem zapłacisz 50 zł.

Kolejnym krokiem po odrzuceniu spadku przed sądem lub notariuszem powinno być zwolnienie z odpowiedzialności także dziecka (dzieci). Jak tego dokonać?

Aby zwolnić dziecko z odpowiedzialności spłaty długów babci lub dziadka, musisz wystąpić
z wnioskiem do sądu opiekuńczego. Po uzyskaniu jego zgody możliwe będzie złożenie wniosku o odrzucenie spadku. Taki dokument musi zostać złożony przed sądem lub notariuszem przez przedstawiciela ustawowego małoletniego, czyli np. rodzica. Należy dokonać tego nie później niż w ciągu 6 miesięcy od momentu podstania obowiązku spadkowego, czyli odrzucenia spadku przez rodzica. Co ważne jednak — zgodnie z treścią postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I CSK 329/13, złożenie wniosku o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego skutkuje zawieszeniem biegu sześciomiesięcznego terminu na złożenie oświadczenia. W praktyce oznacza to, że jeśli postępowanie przed sądem opiekuńczym niebezpiecznie się przedłuża, rodzic nie musi mieć powodów do obaw. Warto wspomnieć tutaj, że decyzja sądu opiekuńczego nie zawsze bywa pozytywna. Jeśli po analizie wszystkich „za” i „przeciw” sąd uzna, że większe korzyści przyniesie dziecku przyjęcie spadku, nie wyrazi zgody na złożenie przez opiekunów prawnych oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego. Jakie konsekwencje będzie miała taka decyzja? Efektem takiej decyzji sądu będzie odziedziczenie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli tylko do wysokości aktywów.

Ochrona małoletnich dzieci poprzez zrzeczenie się dziedziczenia

Jeśli chcesz ochronić małoletnie dzieci przed odziedziczeniem długów jeszcze za życia spadkodawców, musisz zawrzeć w ich imieniu notarialnie potwierdzoną umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia. Zgodnie z art. 1049 kodeksu cywilnego zrzeczenie obejmuje również zstępnych, czyli dzieci i wnuki osoby, która zrzeka się spadku. Przepisy prawa obowiązują jednak jedynie w przypadku dziedziczenia z urzędu. Jeśli zmarły zostawił testament, stracą swoją moc.

Komentarze:

Dodaj opinię

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w naszym serwisie.

facebook