Mediacje, jako sposób na odzyskanie pieniędzy od dłużnika
Oceń

Mediacje, jako sposób na odzyskanie pieniędzy od dłużnika

Mediacja dobrowolny i poufny proces dochodzenia do rozwiązania sporu, prowadzony w obecności osoby neutralnej — mediatora. W przypadku egzekwowania długów głównym celem mediacji jest doprowadzenie do zawarcia ugody pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem.

Mówiąc w sporym skrócie, głównym celem mediacji nie jest ustalenie „kto ma rację”, lecz znalezienie porozumienia pomiędzy dłużnikiem i wierzycielem. Jego warunki powinny być satysfakcjonujące oraz realne do spełnienia dla obu stron. Dzięki mediacjom wierzyciel może odzyskać swoje pieniądze szybciej, niż gdyby skierował sprawę do sądu. Dłużnik ma natomiast szansę na kontynuację współpracy z klientem, pomimo przejściowych trudności.

Kiedy można przeprowadzić mediacje?

Mediacje można przeprowadzić przed wniesieniem pozwu lub wniosku do sądu, a także w trakcie postępowania. Zgodnie z Art. 1831. § 2 Kodeksu postępowania cywilnego mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji. Umowa może być zawarta także przez wyrażenie przez stronę zgody na mediację, gdy druga strona złożyła wniosek, o którym mowa w art. 1836 § 1.

Umowa o mediację powinna wskazywać przedmiot mediacji, osobę mediatora albo sposób jego wyboru. Wniosek o wszczęcie mediacji powinien zawierać natomiast:

  • oznaczenie stron,
  • dokładnie określone żądanie,
  • przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie,
  • podpis strony oraz wymienienie załączników.

Jeżeli strony zawarły umowę o mediację na piśmie, do wniosku dołącza się odpis tej umowy. Warto dodać tutaj, że mediacja jest dobrowolna. Jeśli wierzyciel lub dłużnik nie godzą się na taką formę rozwiązywania sporu, mogą zgłosić sprzeciw, który uniemożliwi przeprowadzenie mediacji.

Kiedy mediacje?

Przeprowadzenie mediacji okaże się zasadne nie tylko w sytuacji, kiedy problem dotyczy opóźnienia w spłacie wierzytelności, ale również zgłaszanych przez dłużnika wątpliwości co do zasadności jej uregulowania. Czasem zdarza się, że płatnik zwleka z wykonaniem płatności nie dlatego, że o niej zapomniał lub celowo opóźnia transfer, lecz dlatego, że dostawca usługi jego zdaniem nie wywiązał się ze swoich obowiązków. Mediacja jest stosowana również wtedy, jeśli obie strony nie są w stanie zupełnie ze sobą rozmawiać, więc wypracowanie jakiegokolwiek porozumienia między nimi nie jest możliwe.

Jak wygląda postępowanie mediacyjne i kto może je prowadzić?

Postępowanie mediacyjne nie jest jawne. Obowiązkiem mediatora jest zachowanie w tajemnicy wszystkich faktów, o których dowiedział się podczas prowadzenia mediacji (chyba że strony zwolnią go z tego obowiązku). Powinien wykazać się również całkowitą bezstronnością i obiektywizmem. Postępowanie mediacyjne może prowadzić osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca w pełni z praw publicznych. Mediatorem nie może być sędzia.

Rola mediatora

Wbrew obiegowej opinii, rolą mediatora nie jest proponowanie najlepszych rozwiązań czy rozstrzyganie, które wyjście z sytuacji okaże się tym najlepszym. Jego zadaniem jest przede wszystkim bezstronne i obiektywne facylitowanie dialogu pomiędzy dłużnikiem i wierzycielem. W praktyce oznacza to przede wszystkim pomoc w znalezieniu rozwiązania, które usatysfakcjonuje obie strony.

Jak długo trwają mediacje?

Kierując strony do mediacji, sąd wyznacza czas jej trwania na okres do miesiąca. Jeśli strony wniosły o wyznaczenie dłuższego terminu, sąd może przychylić się do tej ich wniosku. Termin trwania mediacji może być przedłużony na zgodny wniosek stron także w trakcie ich trwania.

Ugoda przed mediatorem a tytuł egzekucyjny

Ugoda zawarta przed mediatorem stanowi tytuł egzekucyjny i w celu rozpoczęcia postępowania egzekucyjnego nie wymaga wcześniejszego zatwierdzania przez sąd. Warto jednak dodać, że zgodnie z Art 18314 Kodeksu postępowania cywilnego, ugoda zawarta przed mediatorem będzie podlegać zatwierdzeniu przez sąd w toku postępowania egzekucyjnego poprzez nadanie jej klauzuli wykonalności. Rolą sądu jest bowiem zbadanie, czy ugoda nie łamie zapisów prawa, nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, nie zmierza do obejścia prawa, nie jest niezrozumiała lub czy nie zawiera sprzeczności.

Jeżeli zawarto ugodę przed mediatorem, sąd, o którym mowa w art. 18313, na wniosek strony niezwłocznie przeprowadza postępowanie co do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem. Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie jej klauzuli wykonalności; w przeciwnym przypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.

Sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności albo zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem, w całości lub części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także, gdy jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności.

Kto pokrywa koszty mediacji?

Zgodnie z prawem, mediator ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przeprowadzeniem mediacji, chyba że wyraził zgodę na prowadzenie mediacji bez wynagrodzenia. Wynagrodzenie i zwrot wydatków obciążają obie strony. Jeśli obie strony sporu zawarły umowę o mediację, mogą zgodzić się na różne stawki wynagrodzenia dla mediatora. W tym przypadku wszystko zależy od wewnętrznych ustaleń pomiędzy samymi zainteresowanymi.

Jeśli do mediacji doszło na skutek postanowienia sądu, stawki ustalane są według określanych prawem limitów. Reguluje je Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2016 r. W sprawach o prawa majątkowe wynagrodzenie mediatora wynosi 1% wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 150 złotych i nie więcej niż 2000 złotych za całość postępowania mediacyjnego

W sprawach o prawa majątkowe, w których wartości przedmiotu sporu nie da się ustalić, oraz w sprawach o prawa niemajątkowe wynagrodzenie mediatora za prowadzenie postępowania mediacyjnego wynosi:

  • za pierwsze posiedzenie 150 złotych,
  • za każde kolejne – 100 złotych.

Łącznie nie może być to jednak więcej niż 450 złotych.

Mediator może także liczyć na zwrot kosztów poniesionych wydatków:

  1. przejazdów – w wysokości i na warunkach określonych w przepisach dotyczących wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej;
  2. wynajmu pomieszczenia niezbędnego do przeprowadzenia posiedzenia mediacyjnego, w wysokości nieprzekraczającej 70 złotych za jedno posiedzenie;
  3. korespondencji, w wysokości nieprzekraczającej 30 złotych.

Wskazane stawki są stawkami netto, więc jeśli mediator jest płatnikiem podatku VAT, należy doliczyć do nich 23 proc. Wszystkie koszty powinny być udokumentowane stosownymi rachunkami lub fakturami.

Mediacje a negocjacje

Choć cel negocjacji i mediacji jest podobny — jest nim znalezienie porozumienia pomiędzy stronami i podpisanie ugody, charakter obu procesów jest nieco inny. Negocjacje odbywają się wyłącznie pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem. W przypadku mediacji „do akcji wkracza” bezstronna osoba trzecia, czyli mediator. Dzięki jego wsparciu bardzo często obie strony konfliktu znajdują wspólną perspektywę i są gotowe podjąć dialog.

Dodaj opinię

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w naszym serwisie.