Ministerstwo Cyfryzacji kontra wyłudzenia pożyczek na cudzy dowód

Aktualizacja: 2019-07-19
Data publikacji:
Autor:
Ministerstwo Cyfryzacji kontra wyłudzenia pożyczek na cudzy dowód
Ocena: 5
(ilość ocen: 4)

“Choć 12 lipca wchodzą w życie przepisy noweli ustawy o dokumentach publicznych, wg. której nielegalne replikowanie dokumentów tożsamości jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 2, to projektowana zmiana nie ma docelowo walczyć ze zjawiskiem kradzieży tożsamości.” – zapowiedział Maciej Kawecki z Ministerstwa Cyfryzacji. W jaki sposób więc resort zamierza zniwelować proceder wyłudzania pożyczek na cudzy dowód? Jak duża jest skala tego problemu i czy zwiększenie odpowiedzialności instytucji finansowych w tym zakresie to dobry pomysł?

Czym jest wyłudzenie pożyczki i jak do niego dochodzi?

Wyłudzenie pożyczki lub kredytu jest przestępstwem, którego definicję oraz sankcje reguluje Kodeks karny. Zgodnie z art. 297 p.1 k.k. osoba, która celem uzyskania pożyczki, kredytu lub innego świadczenia pieniężnego od banku, firmy pożyczkowej lub innej instytucji dysponującej odpowiednimi środkami, posługuje się podrobionym lub przerobionym dokumentem (bądź oświadczeniem) podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Wyłudzenie pożyczki to wobec powyższego nic innego, jak zaciągnięcie zobowiązania finansowego na podstawie cudzego dowodu tożsamości lub fałszywego oświadczenia. Do tego typu przestępstw dochodzi najczęściej przy wnioskowaniu o takie produkty, jak chwilówki na dowód lub chwilówki bez zaświadczeń.

Powyższe sankcje nie są jednak jedynym aspektem związanym z wyłudzeniem pożyczki lub kredytu. Osoba popełniająca to przestępstwo dodatkowo wyczerpuje znamiona przepisu o niekorzystnym rozporządzeniem cudzym mieniem poprzez wprowadzenie w błąd. Za to przestępstwo grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Okazuje się więc, że wyłudzenie pożyczki lub inaczej oszustwo kredytowe, które polega na podrobieniu dokumentu w celu posłużenia się nim w procesie pożyczkowym, może zostać zakwalifikowane nie tylko jako wspomniane oszustwo kredytowe, ale również oszustwo zwykłe w związku z niekorzystnym rozporządzeniem cudzym mieniem.

W jakich okolicznościach najczęściej dochodzi do kradzieży danych?

Przestępca wyłudzający pożyczkę na cudzy dowód musi uprzednio wejść w posiadanie tego dokumentu lub danych w nim zawartych i na ich podstawie sporządzić jego replikę. W jaki sposób najczęściej dochodzi do kradzieży tożsamości?

Niebezpiecznym może okazać się korzystanie z ofert niesprawdzonych usługodawców, którzy celem zawarcia umów zyskują dostęp do danych swoich klientów. Podobnie działają przestępcy pod przykrywką prowadzenia sklepów internetowych, w których użytkownicy zakładają swoje konta i udostępniają dane. Ofiarami oszustów padają też osoby mało czujne i łatwowierne, które pozwalają na spisanie danych z dowodu osobom podającym się za ankieterów czy przedstawicieli popularnych usługodawców.

Wreszcie niedostateczne zwrócenie uwagi na chronienie dostępu do dowodu osobistego w miejscach publicznych, komunikacji miejskiej, dużych skupiskach ludzkich, może być świetną okazją dla złodzieja, który przechwyci dokument lub chociażby wykona jego zdjęcie. Wyobraźnia przestępców w tym względzie nie zna granic, więc zawsze należy mieć się na baczności.

Jak Ministerstwo Cyfryzacji chce walczyć z wyłudzeniami pożyczek na cudzy dowód?

Chociaż w myśl nowych przepisów, już od 12 lipca 2019 za kopiowanie dowodu osobistego grozi kara do 2 lat pozbawienia wolności, to przepisy te nie zostały skonstruowane intencjonalnie jako pomoc w walce z wyłudzeniami pożyczek. Ministerstwo Cyfryzacji zapowiedziało bowiem odrębne przyjrzenie się temu zjawisku i powołanie narzędzi lub/i organów, które mogłyby pomóc w zwalczaniu oszustw kredytowych.

W odpowiedzi na dochodzące coraz częściej do uszu polityków sygnały o nasilonej skali przestępstw wyłudzenia pożyczek czy kredytów na skan cudzego dowodu osobistego, Ministerstwo Cyfryzacji zdecydowało się powołać specjalny zespół, w skład którego wejdą przedstawiciele wspomnianego resortu, Komisji Nadzoru Finansowego, Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Ministra Finansów, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Komendy Głównej Policji. Cały zespół ma skupić się na znalezieniu rozwiązań służących zmniejszeniu skali zjawiska wyłudzeń pożyczek na cudzy dowód. W jaki sposób politycy zamierzają się do tego zabrać?

Jak wspomniał Maciej Kawecki z MC, podstawowym założeniem prac będzie znalezienie przyczyn, dla których obecne przepisy są niewystarczające i niewydolne w tym zakresie. Choć nowelizacja ustawy, która weszła w życie 12 lipca i zabrania replikowania dokumentów tożsamości pod karą do 2 lat pozbawienia wolności, może przyczynić się nieco do ukrócenia procederu kradzieży tożsamości, to w rezultacie jest niewystarczającym narzędziem do walki z wyłudzeniami pożyczek.

Kawecki wspomniał też, że szczególnie narażone na ten proceder są osoby starsze, które żyją w nieświadomości popełnionego ich kosztem przestępstwa, aż do rozpoczęcia procedur komorniczych. Dodatkowo, na skradzione dane najczęściej wyłudza się chwilówki i chwilówki online, których kwota wierzytelności może narastać bardzo szybko w przypadku braku spłaty zadłużenia.

W związku z powyższym głównym zadaniem powołanego zespołu ma być skonstruowanie takich przepisów w prawie, które okażą się skutecznym “straszakiem” na potencjalnych oszustów trudniących się kradzieżami tożsamości i oszustwami kredytowymi. Ministerstwo Cyfryzacji przewidziało na osiągnięcie tego celu 2 miesiące. Nad ewentualnymi rozwiązaniami pochylą się w pierwszej kolejności przedstawiciele organów państwowych, by następnie przekazać wynik swoich prac pod opiniowanie branży finansowej i stronie społecznej.

Zwiększenie odpowiedzialności banków i firm pożyczkowych

Przedstawiciel MC przedstawiając założenia prac nad nowymi przepisami, które miałyby ukrócić proceder wyłudzania pożyczek i kredytów na cudzy dowód, wspomniał także, że być może pomocnym w tworzeniu regulacji prawnych walczących z oszustwami kredytowymi mogłoby okazać się przeniesienie części odpowiedzialności na banki i instytucje pożyczkowe. Miałoby to dotyczyć przede wszystkim etapu weryfikacji dokumentu tożsamości, którym posługuje się potencjalny pożyczkobiorca. Kawecki wskazał bowiem, że instytucje te posiadają znacznie większe zaplecze (np. prawników) do walki z procederem wyłudzeń niż samodzielni konsumenci.

Można się jednak spodziewać, iż powyższe propozycje nie wzbudzą entuzjazmu w środowisku bankowym, jak również w sektorze pożyczek pozabankowych.

Rola banków i firm pożyczkowych w walce z oszustwami kredytowymi – sytuacja obecna

Postawa banku lub firmy pożyczkowej, za pośrednictwem której doszło do wyłudzenia kredytu lub pożyczki na cudze dane, jest obecnie regulowana wewnętrznymi przepisami instytucji. Wszystko zależy od indywidualnego rozpatrzenia sytuacji konsumenta, który zgłosi pożyczkodawcy, iż padł ofiarą oszustwa. Banki najczęściej w takich przypadkach ograniczają się do zastrzeżenia danych klienta w systemie oraz współpracy z organami ścigania celem wyjaśnienia sprawy i ewentualnego podjęcia kroków zmierzających do umorzenia długu.

Firmy pożyczkowe po upewnieniu się, że ofiara oszustwa zgłosiła kradzież tożsamości w odpowiednich instytucjach, blokują możliwość składania jakichkolwiek wniosków z użyciem danych pokrzywdzonego. Sprawdzane są również ewentualne powiązane wnioski znajdujące się na etapie weryfikacji. Dodatkowo pożyczkodawcy współpracują z organami ścigania, a czasami nawet samodzielnie zgłaszają podejrzenie kradzieży tożsamości już w momencie procedowania wniosku.

Jak widać, odpowiedzialność instytucji pożyczkowych za sprawdzenie autentyczności dokumentu tożsamości lub danych w nim zawartych jest mocno ograniczona. Czy nowe przepisy wprowadzą zmiany w tym zakresie? Czas pokaże.

Wyłudzenia pożyczek na cudzy dowód – skala problemu

Przestępstwa wyłudzania kredytów i pożyczek w Polsce bynajmniej nie należą do zjawisk marginalnych. Ministerstwo Cyfryzacji będzie miało twardy orzech do zgryzienia, gdyż według analiz Biura Informacji Kredytowej, tylko w zeszłym roku mogło dojść do około 67 tys. przypadków wyłudzeń zobowiązań finansowych na skradzione dane osobowe. Jest to strata rzędu 600 mln zł dla instytucji finansowych, nie wspominając o kwestiach wizerunkowych oraz oczywiście stratach moralnych samych poszkodowanych.

Jeżeli wierzyć zapowiedziom MC, to na pierwsze projekty rozwiązań w zakresie walki z wyłudzeniami pożyczek przyjdzie nam poczekać 2 miesiące. Analizy BIK dotyczące tego przestępczego procederu w kolejnych latach, zweryfikują natomiast skuteczność wprowadzonych zmian.

Polecane oferty

Z pożyczek Vivus skorzystało już kilka milionów osób w Polsce jak i za granicą. Jeśli jeszcze nie wziąłeś swojej pierwszej chwilówki – Vivus będzie chyba najlepszym rozwiązaniem.

Pierwsza darmowa pożyczka do 5000 zł. Jedna z najczęściej wybieranych pożyczek przez użytkowników naszego portalu. Ceniona szczególnie za bezproblemowość i szybkość.

Na nieprzewidziane wydatki Wonga przygotowała ofertę pożyczki do 1500 zł na 30 dni za 10 zł dla nowych klientów lub pożyczkę do 15 tys. zł na 3 lata.

Pożyczka Plus to jedna z najbardziej rozpoznawanych firm na rynku. Wiarygodna i godna polecenia. Dla nowych klientów pierwsza pożyczka do 3000 zł za darmo.

Komentarze

Dodaj komentarz do artykułu:

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w naszym serwisie.

Najlepsze firmy pożyczkowe

1.
Ocena: 3.85
(ilość ocen: 661)
2.
Ocena: 3.88
(ilość ocen: 374)
3.
Ocena: 4.03
(ilość ocen: 781)
4.
Ocena: 4.07
(ilość ocen: 1230)
5.
Ocena: 3.91
(ilość ocen: 474)