Pożyczka na dowód – jak uchronić się przed oszustwem?
4 (80%) 15 głosów

Pożyczka na dowód – jak uchronić się przed oszustwem?

W przypadku zawierania umowy pożyczki chwilówki nadal bardzo częstą formą weryfikacji tożsamości pożyczkobiorcy jest dowód osobisty. Pożyczka na dowód rodzi jednak szereg zagrożeń. W przypadku braku odpowiednich zabezpieczeń może się okazać, że pieniądze zostaną przekazane oszustowi lub też w toku procedur związanych z udzieleniem pożyczki dane pożyczkobiorcy dostaną się w niepowołane ręce. Firmy pożyczkowe pobierają i przetwarzają bowiem określone dane od swoich klientów.

Dane, które mogą być przetwarzane przez firmy pożyczkowe

Pobieranie danych osobowych od klientów firm pożyczkowych dopuszcza art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, który mówi o tym, że przetwarzanie danych jest dozwolone w przypadku, gdy jest to konieczne do realizacji umowy. Zgodnie z tym artykułem firma pożyczkowa ma zatem prawo do uzyskania takich danych, ponieważ bez weryfikacji tożsamości pożyczkobiorcy i związanej z nią oceną zdolności kredytowej, nie jest możliwe podjęcie decyzji o przyznaniu pożyczki oraz sporządzenie umowy pożyczkowej.

Jakie dane może przetwarzać firma pożyczkowa? Oprócz imienia i nazwiska klienta będą to dane widoczne na dowodzie osobistym, a więc:

  • numer dowodu osobistego i numer PESEL,
  • data i miejsce urodzenia,
  • imiona rodziców,
  • obywatelstwo.

Oprócz tego firmy pożyczkowe do celów weryfikacji tożsamości klienta wymagają równie często podania jego adresu zamieszkania i stanu cywilnego, a do celów weryfikacji jego zdolności kredytowej – wysokości i źródła dochodów oraz numeru rachunku bankowego (z którego może być później dokonany przelew weryfikacyjny). Zakres danych osobowych przetwarzanych przez firmę pożyczkową może jest więc zwykle bardzo szeroki.

Oszustwo pożyczkowe – z jakimi danymi można wyłudzić pożyczkę?

Pomimo rozwoju systemów zabezpieczeń danych osobowych, wyłudzenie pożyczki niestety jest nadal bardzo proste. Do uzyskania pożyczki wystarczy bowiem imię nazwisko, PESEL oraz numer dowodu osobistego. Te wszystkie dane można znaleźć na dokumencie tożsamości. Oszuści pożyczkowi mają bardzo duże doświadczenie w wyłudzaniu pożyczek.

Po uzyskaniu określonych danych wyłudzenie pożyczki chwilówki zajmuje kilkanaście minut. Nie jest potrzebna bowiem wizyta w placówce firmy pożyczkowej, ponieważ sprawę pożyczki można załatwić korespondencyjnie , telefonicznie lub mailowo. Dodatkowo po wprowadzeniu nowych wzorów dowodów osobistych, bardzo łatwy do podrobienia jest podpis. Nie znajduje się on już bowiem na tym dokumencie tożsamości, co sprawia, że ciężko jest zweryfikować czy podpis pożyczkobiorcy jest prawdziwy.

Pożyczka na dowód –statystyki dotyczące oszustw

Rokrocznie oszustwom pożyczkowym ulegają tysiące Polaków. Według statystyk, tylko w samym 2015 r. na dowód innej osoby, oszuści podjęli próbę zaciągnięcia ponad 7 tys. pożyczek i kredytów na kwotę przekraczającą równowartość niemal 240 mln zł, a mowa jest tutaj tylko o przypadkach, które były wykrywane przez organy ścigania.

Złote zasady ochrony przed oszustami pożyczkowymi

Jak uchronić się przed oszustwem pożyczkowym przy pożyczce na dowód? Czy całkowite zabezpieczenie się przed osobami wyłudzającymi pożyczkę na podstawie dokumentu tożsamości jest w ogóle możliwe? Istnieje kilka złotych zasad, które pozwalają na zminimalizowane ryzyka zostania ofiarą oszustwa pożyczkowego. Wśród nich znajdują się:

  • stosowanie innej metody weryfikacji tożsamości niż za pomocą skanu dowodu osobistego,
  • unikanie utraty dowodu osobistego z pola widzenia oraz zgłaszanie faktu jego zagubienia do odpowiednich instytucji,
  • sprawdzenie wiarygodności firmy pożyczkowej (ze zwróceniem uwagi na dbałość o przechowywanie danych osobowych),
  • śledzenie informacji od GIODO na temat oszustw pożyczkowych i wycieków danych osobowych.

Alternatywna metoda weryfikacji tożsamości – przelew weryfikacyjny

Warto jest zdecydować się na inną metodę weryfikacji danych osobowych niż za pomocą dowodu osobistego. Choć firmy pożyczkowe zobowiązane są do zachowania tajemnicy danych, a ich systemy informatyczne znajdują się zwykle na wysokim poziomie, może się zdarzyć, że hakerzy mimo tego włamią się na serwery i wykradną znajdujące się na nich dane osobowe klientów, w tym skany ich dowodów osobistych.

Powszechnie stosowaną metodą sprawdzenia danych osobowych jest tzw. przelew weryfikacyjny. Większość firm pożyczkowych stosuje go jako zamiennik skanu dowodu osobistego. Przelew weryfikacyjny polega na przekazaniu na wskazane przez firmę konto bankowe symbolicznej kwoty (zwykle jest to 1 grosz lub 1 złoty). Po wpływie środków pieniężnych na konto, firma pożyczkowa sprawdza dane z przelewu i porównuje je z danymi z wniosku o pożyczkę. Jeśli są one zgodne, weryfikacja tożsamości zostaje zakończona pozytywnie, a pieniądze z przelewu weryfikacyjnego wracają na konto pożyczkobiorcy.

Unikanie utraty dowodu osobistego z pola widzenia

Przed oszustwem pożyczkowym można się ponadto ustrzec unikając sytuacji, w których dowód osobisty zniknie z naszego pola widzenia. Niestety nadal bardzo często dowód osobisty trafia do rąk osób trzecich. Takie sytuacje zdarzają się szczególnie w obiektach sportowych i rekreacyjnych, ale także w hotelach, gdzie jest on stosowany jak forma zastawu. Należy jednak pamiętać o tym, że tego typu działania nie są zgodne z prawem.

Nikt poza policjantami i strażnikami granicznymi nie ma prawa do tego by przetrzymywać dowód tożsamości. Ci ostatni pobierają go jedynie od kontrolowanej osoby w celu spisania danych i szybko jest on zwracany. W przypadku zastawu dokumentu, osoba, która pobiera taki dokument, może okazać się oszustem skanującym dokumenty tożsamości i wykorzystującym je do wyłudzania pożyczek. Jeśli jednak taka osoba działa w dobrej wierze, także może dojść do wycieku danych z dowodu osobistego, gdy taki dokument będzie przechowywany w miejscu dostępnym dla osób postronnych.

Zagubienie dowodu – jak się zachować by uniknąć oszustwa pożyczkowego?

W przypadku, gdy dowód osobisty ulegnie zagubieniu, należy udać się w pierwszej kolejności do dowolnego banku by zastrzec taki dokument. Związek Banków Polskich prowadzi bowiem rejestr dokumentów zastrzeżonych. Po wypełnieniu krótkiego wniosku informacja o zastrzeżeniu dokumentu trafia do najważniejszych rejestrów sprawdzanych m.in. przez firmy pożyczkowe przed podjęciem decyzji o udzieleniu pożyczki.

Im szybciej podejmie się decyzję o zastrzeżeniu dowodu osobistego, tym mniejsze ryzyko tego, że dostanie się on w niepowołane ręce i zostanie wykorzystany do oszustwa. Fakt zagubienia dowodu osobistego należy zgłosić także w Urzędzie Gminy oraz na policji. Pozwoli to na uruchomienie procedury uzyskania nowego dowodu osobistego oraz na otrzymanie zaświadczenia, które tymczasowo będzie taki dokument zastępowało.

Wiarygodność firmy pożyczkowej

Wiarygodność firmy pożyczkowej to bardzo ważna kwestia, do której niestety wielu pożyczkobiorców nadal nie przywiązuje odpowiedniej uwagi. Kierowanie się jedynie pozytywnymi opiniami na temat szybkich wypłat środków pieniężnych może błędnie się odnosić do tego, w jaki sposób taka firma postępuje z danymi osobowymi.

Wiele nowych podmiotów udzielających pożyczek, a także tych, które działają jedynie na rynku lokalnym, może nie mieć odpowiednio opracowanych procedur zabezpieczania danych swoich klientów, uzyskiwanych m.in. ze skanów dowodów osobistych. Jak można sprawdzić wiarygodność firmy pożyczkowej?

Pierwszą kwestią są opinie klientów takiej firmy. Warto jest w szczególności zwrócić uwagę na dłuższe wpisy, dzięki którym możliwe jest uzyskanie szczegółowych informacji na temat obsługi pożyczkobiorców. W przypadku znalezienia niepokojących informacji w kwestii pobierania lub przechowywania danych osobowych, warto jest zastanowić się nad pożyczeniem pieniędzy od innej firmy pożyczkowej.

Oprócz tego dobrą praktyką może być zapoznanie się z doniesieniami medialnymi na temat pożyczkobiorców. W Internecie znajduje się szereg informacji na temat problemów z funkcjonowaniem takich firm oraz wycieków danych dotyczących klientów. Dokładne prześwietlenie firmy pożyczkowej może zwiększyć szanse na to, że dane osobowe będą bezpieczne, ponieważ nie dostaną się one w ręce oszustów pożyczkowych.

GIODO – czym jest i dlaczego warto śledzić informacje od tego podmiotu?

Przed oszustwem w przypadku pożyczki na dowód można się uchronić się śledząc także komunikaty, które znajdują się na stronie internetowej GIODO, czyli Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Jest on organem, który został powołany na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych. Jego zadaniem jest kontrolowanie procedur w zakresie przetwarzania tego typu informacji.

Biuro GIODO na swojej stronie internetowej umieszcza przede wszystkim odpowiedzi na podstawowe pytania w zakresie przetwarzania danych osobowych, publikuje poradniki i wyroki sądów w tej kwestii, a także wydaje ważne komunikaty dotyczące zaleceń, do których warto się stosować, by udostępnione dane osobowe nie padły przedmiotem kradzieży.

Biuro GIODO interweniowało m.in. w sprawie wycieku danych z brytyjskich serwerów popularnej firmy pożyczkowej Wonga na początku 2017 r. Zgodnie z doniesieniami medialnymi hakerzy mogli uzyskać w ten sposób dane osobowe 245 tys. mieszkańców Wielkiej Brytanii oraz 22 tysięcy Polaków, korzystających z pożyczek tej firmy.

GIODO w komunikacie internetowym poinformował iż podjął działania w celu zbadania przyczyn tej sytuacji oraz ustalenia, czy dane klientów były przetwarzane zgodnie z obowiązującymi przepisami i czy jest tak też obecnie. Oprócz tego klienci firmy Wonga dostali kilka zaleceń w tej kwestii, takich jak:

  • rozważenie zastrzeżenia swojego dowodu osobistego,
  • rozpatrzenie uruchomienia alertów kredytowych (np. z konta w BIK-u),
  • zmiana identyfikatorów i haseł, którymi klienci posługują się w Internecie,
  • zainstalowanie odpowiedniego oprogramowania antywirusowego w swoich komputerach i w urządzeniach mobilnych,
  • unikanie odpowiedzi na pytania i prośby nieznanych osób na wiadomości mailowe dotyczące wycieku danych.

Dlatego gdy tylko pojawi się informacja o potencjalnym wycieku danych osobowych, warto jest odnieść się do wiadomości zamieszczonych na stronie internetowej GIODO. Wieloletnie doświadczenie uzyskane przez GIODO w tej kwestii sprawia, że jego wskazówki są bardzo cenne.

Skorzystanie ze złotych zasad ochrony przed oszustwem pożyczkowym jest w stanie zmniejszyć ryzyko wycieku danych osobowych niemal do zera. Dowód osobisty należy traktować na równi z kartą kredytową. Jest to dokument, który w niektórych przypadkach okazuje się określonym osobom, ale pamiętając o zasadach bezpieczeństwa.

W przypadku choćby podejrzenia utraty danych osobowych znajdujących się na dowodzie osobistym na rzecz osób trzecich, należy podjąć działania zmierzające do zastrzeżenia takich danych. Nie warto jest ryzykować i narażać się na konsekwencje zaciągnięcia pożyczki na dowód osobisty. Im szybsza reakcja, tym o wiele łatwiej można pozbyć się problemu i złapać potencjalnego oszusta na gorącym uczynku.

Dodaj opinię

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w naszym serwisie.