Umowy cywilnoprawne — jakie przywileje zapewniają pracownikom?
4 (80%) 20 głosów

Umowy cywilnoprawne — jakie przywileje zapewniają pracownikom?

Coraz więcej osób wykonuje obowiązki na podstawie umowy cywilnoprawnej — umowę zlecenia i umowy o dzieło. Z punktu widzenia pracodawców, takie formy zatrudnienia są bowiem zdecydowanie korzystniejsze ekonomicznie niż etat. W artykule sprawdzimy, jakie profity i przywileje zapewniają pracownikom.

Przedsiębiorcy coraz częściej rezygnują z umowy o pracę na rzecz umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Zgodnie z danymi GUS, na umowach cywilnoprawnych pracuje obecnie aż 1,09 mln Polaków, co stanowi 6,9 proc. zatrudnionych. Czy wszystkie obowiązki mogą być przedmiotem umowy zlecenia? Kto może podpisać umowę o dzieło? Jakie profity gwarantują pracownikom umowy cywilnoprawne?

Umowa zlecenie a umowa o dzieło — przedmiot

Podstawową różnicą pomiędzy umową zlecenie a umową o dzieło jest ich przedmiot. Przedmiotem umowy zlecenia jest dokonanie przez osobę przyjmującą zlecenie (zleceniobiorcę) określonej czynności prawnej na rzecz osoby dającej zlecenie (zleceniodawcy). Przedmiotem umowy o dzieło jest natomiast wykonanie przez osobę przyjmującą zamówienie (wykonawcę dzieła) pewnego dzieła, które może mieć charakter zarówno materialny, niematerialny, samoistny i obiektywnie pewny do osiągnięcia. W praktyce często zdarza się, że identyczne czynności bywają zarówno przedmiotem umowy zlecenia, jak i umowy o dzieło. Warto pamiętać bowiem, że o charakterze stosunku prawnego łączącego obie strony umowy decyduje nie jej nazwa, ale treść.

Umowy cywilnoprawne a ZUS

Czy pracodawca podpisujący z pracownikiem umowę cywilnoprawną ma obowiązek odprowadzania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych? Czy pracownik pracujący na umowę zlecenie lub umowę o dzieło jest objęty ubezpieczeniem społecznym i chorobowym?
To zależy.

Umowa zlecenie a ZUS

Jeśli świadczysz obowiązki na podstawie umowy o dzieło i nie jesteś zatrudniony na etacie oraz nie posiadasz własnej działalności gospodarczej, podlegasz ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu. W takim przypadku obowiązkiem pracodawcy jest comiesięczne odprowadzanie składek do ZUS-u. Co z ubezpieczeniem chorobowym? Ubezpieczenie chorobowe przy umowie zlecenia jest dobrowolne. Jeśli chcesz zostać nim objęty, musisz zgłosić ten fakt pracodawcy. Co ważne, jeśli jesteś uczniem lub studentem i nie ukończyłeś jeszcze 26 r.ż., pracodawca nie ma obowiązku odprowadzania za Ciebie żadnych składek. Jeśli oprócz umowy zlecenie posiadasz także etat, umowa nie będzie ozusowana. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, jeśli miesięczne wynagrodzenie za etatową pracę jest niższe niż kwota minimalnego wynagrodzeniu w danym roku. Jeśli na etacie zarabiasz mniej niż 2100 zł brutto miesięcznie, zleceniodawca będzie musiał odprowadzić za Ciebie składki.

Umowa o dzieło a ZUS

Umowa o dzieło nie rodzi obowiązku zapłaty składek ZUS. Podlega ona wyłącznie opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Pracownik, który wykonuje obowiązki na podstawie umowy o dzieło, nie jest więc objęty ubezpieczeniem społecznym ani chorobowym.

Umowy cywilnoprawne a L4

Czy osoby podpisujące umowy cywilnoprawne mają prawo do płatnego zwolnienia lekarskiego? Jak nietrudno zgadnąć, odpowiedź na to pytanie również nie jest jednoznaczna.

Umowa zlecenie a L4

Jeśli chcesz zostać objęty ubezpieczeniem chorobowym, musisz zgłosić pracodawcy ten fakt. Prawo do zasiłku chorobowego nabędzie po upływie 90 dni nieprzerwanego okresu ubezpieczenia. Co ważne, zalicza się do nich nie tylko przepracowany u danego pracodawcy okres, ale również okresy poprzedniego ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego. Co ważne, prawo do zasiłku chorobowego w szczególnych sytuacjach nabywa się już od pierwsze-go dnia ubezpieczenia. Zasada ta dotyczy:

  • absolwentów szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90-ciu dni od ukończenia szkoły, lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych;
  • sytuacji, gdy niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy;
  • ubezpieczonych obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy, co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego;
  • posłów i senatorów, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Umowa o dzieło a L4

Wykonawca dzieła nie może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Nie jest więc objęty zasiłkiem chorobowym.

Umowy cywilnoprawne a urlop

Kolejnym zagadnieniem, będącym źródłem wątpliwości jest płatny urlop. Czy wykonawcom dzieł i zleceń przysługują odpłatne wakacje? Osobom pracującym na podstawie umowy zlecenie oraz umowy o dzieło nie przysługuje płatny urlop wypoczynkowy i urlop okolicznościowy. Pamiętaj jednak, że pracodawca może dobrowolnie wyrazić zgodę na takowy przywilej. Negocjując warunki zatrudnienia, koniecznie zadbaj o uregulowanie tej kwestii.

Umowy cywilnoprawne — minimalna stawka godzinowa

Osoby pracujące na umowę zlecenie, w 2018 roku nie mogą zarabiać mniej niż 13,70 zł brutto, czyli 9,74 zł netto za godzinę. Pracodawca, który nie przestrzega minimalnej stawki godzinowej, będzie podlegał karze grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł. W przypadku umowy o dzieło nie istnieje określona prawem stawka godzinowa. Przedmiotem umowy jest bowiem wykonanie konkretnego dzieła.

Umowy cywilnoprawne a podatki

W poprzedniej części artykułu omówiliśmy kwestie niezbędnych składek, zwolnienia lekarskiego oraz płatnego urlopu. Sprawdźmy teraz, która z umów okaże się bardziej atrakcyjna ekonomicznie. Na zagadnienie to spojrzymy oczami pracownika i pracodawcy. Aby porównanie było jak najbardziej precyzyjne, załóżmy, że zarówno w przypadku umowy zlecenia, jak i umowy o dzieło kwota wynagrodzenia netto wynosi 5000 zł.

W przypadku umowy zlecenia kalkulacja kosztów wygląda następująco:

  • kwota wynagrodzenia netto – 5000 zł,
  • kwota wynagrodzenia brutto – 6 869,25 zł,
  • kwota podatku – 394,00 zł,
  • składka na ubezpieczenie emerytalne – 670,44 zł,
  • składka na ubezpieczenie rentowe – 103,04 zł,
  • składka chorobowa – 168,33 zł,
  • składka na ubezpieczenie zdrowotne – 533,47 zł.

Jeśli zlecenie wykonuje uczeń lub student w wieku do 26 r.ż, opodatkowanie będzie wyglądać następująco:

  • kwota wynagrodzenia netto – 5000 zł,
  • kwota wynagrodzenia brutto – 5 841,00 zł,
  • kwota podatku – 841,00 zł.

W przypadku umowy o dzieło pracodawca będzie miał jedynie obowiązek odprowadzenia podatku w kwocie 841 zł. Jeśli przedmiotem umowy będzie także przeniesienie praw autorskich, jego wysokość obniży się do 494 zł.

Dodaj opinię

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w naszym serwisie.