Umowa o dzieło. Czym jest koszt uzyskania przychodów i od czego zależy

Aktualizacja: 2021-01-14
Data publikacji: 2021-01-14
Autor: Katarzyna Walczyk
Ocena: 4.25
(ilość ocen: 51)

Wielu freelancerów, czyli osób uprawiających wolny zawód, twórców, artystów, ale też osób z pozostałych branż funkcjonujących na rynku pracy – aby otrzymać wynagrodzenie za swoją pracę, podpisują umowę o dzieło. Zarówno dla pracodawcy, jak i zleceniobiorcy – nie bez znaczenia są koszty uzyskania przychodu, które w zależności od klasyfikacji rodzaju wykonanej pracy – mogą różnić się (i to bardzo!) wysokością, określoną w skali procentowej. Kiedy koszty uzyskania przychodu wynoszą 20%, a kiedy jest to kwota w wysokości 50%? Jakie zmiany w umowach o dzieło obowiązują w 2021 roku?

Aktualne zmiany dotyczące umów o dzieło

Od pierwszego stycznia 2021 roku istnieje obowiązek informowania ZUS-u o każdej umowie o dzieło. Modyfikacja w przepisach dotyczy dokładnie art. 36 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.).

Ta zmiana wynika bezpośrednio z regulacji wprowadzonych w związku z zapisami Tarczy Antykryzysowej. Obowiązek informowania ZUS-u nie obejmuje jednak umów dodatkowych, zawartych z własnym pracownikiem, który świadczy przedsiębiorcy pracę, za którą otrzymuje wynagrodzenie np. z tytułu umowy o pracę, lub zlecenia. To samo dotyczy osób, które świadczą dla swojego pracodawcy pracę realizowaną za pośrednictwem firmy pośredniczącej, a także umów o dzieło zawartych z innymi przedsiębiorcami – pod warunkiem tego, że wykonana praca jest zgodna z PKD firmy.Skąd takie zmiany? Dotychczas możliwość pracy na podstawie umowy o dzieło była kojarzona z niezwykłą elastycznością i swobodą. Chociaż nie jest to informacja potwierdzona, możliwe jest, że w niedalekiej przyszłości ZUS obejmie składką również tego rodzaju umowy. Czy tak się jednak stanie – pokaże najbliższa przyszłość.

Jeśli okaże się, że umowa o dzieło ma charakter ciągły, co teraz ZUS będzie w stanie już łatwo zweryfikować, może doprowadzić to do nadrzędnej zmiany charakteru współpracy, co dla zleceniobiorcy oznaczać będzie mniejsze, realne przychody, a dla zleceniodawcy – wyższe koszty zatrudnienia.

Podsumowując – każda osoba zlecająca pracę na podstawie umowy o dzieło ma obowiązek wysłania zgłoszenia takiego faktu do ZUS. Reguluje to jeden z zapisów ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, oraz niektórych innych ustaw. Zgłoszenie składa się na specjalnym formularzu RUD.

Koszty uzyskania przychodu na umowie o dzieło w 2021

Wysokość zastosowanego kosztu uzyskania przychodu ma dalszy wpływ na wysokość kwoty zwolnionej od podatku!

Koszty uzyskania przychodu oblicza się od przychodu, już po odliczeniu składek. Umowa o dzieło uprawnia do zastosowania 20% kosztów uzyskania przychodów. Jednak jeśli praca wykonywana dla zleceniodawcy jest związana z działalnością twórczą, a większość twórców i artystów korzysta właśnie z takiej formy współpracy – po przekazaniu praw autorskich, zleceniodawca może skorzystać z 50% kosztów uzyskania przychodów. Można jednak je zastosować tylko wtedy, gdy wynagrodzenie za dany utwór podlega prawom autorskim. A nie każde „dzieło” spełnia takie kryteria, a nawet jeśli spełnia to nie oznacza jeszcze, że można liczyć na taką ulgę!

Co podlega prawom autorskim?

Prawa autorskie obowiązują przy każdym dziele, które ma charakter twórczy i indywidualny, czyli powstał w wyniku inwencji twórczej autora. Prawa autorskie można przekazać pisemnie, w każdym przypadku, w którym „sprzedaje” się dany utwór.

Samo przeniesienie praw autorskich, automatycznie nie wpływa na zastosowanie 50% kosztów przychodu na umowie o dzieło! Czasami, mimo ich przekazania, obowiązywać będą 20% koszty uzyskania przychodu!

Ta zależność jest regulowana przez Ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 27.10.2017. W jej zapisach można poznać określone branże, w których obowiązuje zwiększenie kosztów uzyskania przychodu do wysokości 50%. Do takich można ogólnie zaliczyć np.

  • działalność artystyczną,
  • działalność publicystyczną,
  • produkcję audiowizualną,
  • działalność twórczą,
  • tłumaczenia.

Jednak to, co jest rozumiane za pracę twórczą i artystyczną w świetle rozumienia Ustawy jest kwestią nierzadko sporną. Aby mieć pewność o tym, że przysługują Ci 50% koszty uzyskania przychodów, koniecznie sprawdź, jakie działania wchodzą w skład tych kategorii!
Czy warto zatem przekazać prawa autorskie? To zależy od danej sytuacji. Pamiętaj o tym, że przekazanie praw autorskich jest związane z zablokowaniem możliwości dalszej dystrybucji, rozpowszechniania i sprzedaży wybranego dzieła. Z drugiej strony, warto to rozważyć, by zmniejszyć wysokość podatku, który w zależności od wysokości wynagrodzenia, może być naprawdę duży!

Koszty uzyskania przychodu – jak liczyć?

Przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów daje dochód, który to staje się podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym. Jeśli podpiszesz z pracodawcą umowę o dzieło, koszt uzyskania przychodu — w zależności od pewnych czynników— może wynosić 20 lub 50 proc. wynagrodzenia brutto. Sprawdźmy, ile w praktyce zostanie w kieszeni twórcy, który podpisze umowę o dzieło:

  • z 20-procentowym kosztem uzyskania przychodów;
  • z 50-procentowym kosztem uzyskania przychodów.

Aby porównanie okazało się precyzyjne, załóżmy, że kwota brutto w obu przypadkach wyniesie 7000 zł.

Umowa o dzieło z 50-procentowym kosztem uzyskania przychodów:

  • kwota brutto: 7000 zł;
  • koszty uzyskania przychodów: 3500 zł;
  • podstawa opodatkowania: 3500 zł;
  • naliczony podatek (18%): 630 zł;
  • do wypłaty: 6370 zł.

Umowa o dzieło z 20-procentowym kosztem uzyskania przychodów:

  • kwota brutto: 7000 zł;
  • koszty uzyskania przychodów: 1400 zł;
  • podstawa opodatkowania: 5600 zł
  • naliczony podatek (18%): 1008 zł;
  • do wypłaty: 5992,00 zł.

Pracodawcy coraz częściej rezygnują z podpisywania klasycznych umów o pracę, z zastępując je umowami cywilnoprawnymi. Przyczyna takiego stanu rzeczy jest banalnie prosta. Zawarcie z pracownikiem umowy o dzieło jest dla przedsiębiorcy zdecydowanie korzystniejsze ekonomicznie. Taki rodzaj umowy nie wiąże się bowiem z koniecznością odprowadzania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i podlega wyłącznie opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Jednak z uwagi na wprowadzoną niedawno konieczność zgłaszania każdej umowy o dzieło, bezpośrednio do ZUS, może okazać się, że to początek końca korzystnych (nierzadko dla obu stron) kosztów umów o dzieło.

Źródła:

  1. https://help.useme.eu/hc/pl/articles/360017410392-Do-jakich-prac-mo%C5%BCna-przekaza%C4%87-prawa-autorskie-i-zap%C5%82aci%C4%87-ni%C5%BCszy-podatek-
  2. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/system-ubezpieczen-spolecznych-16831915/art-36
  3. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000568
  4. https://www.zus.pl/o-zus/aktualnosci/-/publisher/aktualnosc/1/od-1-stycznia-2021-r_-trzeba-informowac-zus-o-zawarciu-umowy-o-dzielo/3746272

Więcej artykułów z tej kategorii

Komentarze

Dodaj komentarz do artykułu:

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

Sponsorujemy

Robert Chmiel Logo Oficjalny partner Loan Magazine Awards 2016 Kongres Sektora Pożyczkowego Logo

Nasze wyróżnienia

Laur konsumenta 2016 Chwilowo.pl stosuje się do Zasad Dobrych Praktyk KPF

Nasi partnerzy

Polski Związek Instytucji Pożyczkowych logo Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce logo