Zbieg egzekucji – czym jest?

Aktualizacja: 2020-02-18
Data publikacji: 2019-12-14
Autor: Emila Biernaciak
Ocena: 5
(ilość ocen: 2)

Sytuacje, w których jeden dłużnik posiada kilku różnych wierzycieli, nie należą do rzadkości. Dość często się zdarza, że o egzekucję zobowiązań z majątku jednej osoby, ubiegają się nie tylko podmioty prywatne, ale również pewne organy administracyjne. Między innymi w takich właśnie przypadkach mamy do czynienia z tzw. zbiegiem egzekucji. Jak rozstrzygnąć, kto może dalej ściągać należność? I co w takiej sytuacji może zrobić dłużnik?

Co to jest zbieg egzekucji?

Tak zwany zbieg egzekucji ma miejsce wtedy, gdy wobec tej samej części majątku dłużnika, toczy się więcej niż jedna egzekucja (sądowa lub administracyjna). Najłatwiej wyjaśnimy Ci to na konkretnym przykładzie.

Wyobraź sobie, że pan X ma zadłużenie z tytułu chwilówki wobec firmy pożyczkowej oraz, dodatkowo, wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Komornik działający z ramienia pożyczkodawcy chciał ściągnąć należność z wynagrodzenia pana X. W tym samym czasie, taki sam plan miał organ egzekucyjny działający w imieniu ZUS.

Pan Y ma z kolei zaległości wobec banku i kontrahenta. Komornicy obu podmiotów, na poczet należności, chcą zająć samochód.

W obu opisywanych przypadkach mamy do czynienia właśnie ze zbiegiem egzekucji. Przy czym pierwszy z nich, to tzw. zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Druga sytuacja to zbieg egzekucji sądowych.

Egzekucja administracyjna a egzekucja sądowa

Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej.Zanim przejdziemy do wyjaśnienia, co robić w sytuacji zbieżności egzekucji, warto wyjaśnić pojęcia dotyczące egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej.

Egzekucja administracyjna to proces dochodzenia należności publicznoprawnych, takich jak cła, składki na ubezpieczenie społeczne, podatki. Windykowaniem tego typu należności zajmują się specjalnie wyznaczone organy, na przykład naczelnik urzędu skarbowego, dyrektor izby celnej czy dyrektor oddziału ZUS.

Egzekucja sądowa jest z kolei procedurą dochodzenia należności przez wierzyciela, przy pomocy państwowego organu egzekucyjnego – komornika sądowego. Podstawą postępowania egzekucyjnego zwykle jest sądowy tytuł egzekucyjny, opatrzony klauzulą wykonalności. Egzekucja sądowa jest potocznie określana jako egzekucja komornicza.

Jakie procedury mają zatem zastosowanie w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej? A także, co robić, gdy jest kilku komorników i jeden dłużnik, czyli gdy następuje zbieg egzekucji komorniczych?

Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej

O tym, jak często może zdarzać się zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, świadczy fakt, że ustawodawca zdecydował się uregulować taką sytuację oddzielnymi przepisami.

Zgodnie z Art. 773 § 1. Kodeksu postępowania cywilnego Jeśli nastąpił zbieg egzekucji sądowej oraz administracyjnej dotyczących identycznej rzeczy lub prawa majątkowego, ma je łącznie prowadzić ten sąd albo administracyjny organ egzekucyjny, który pierwszy zajął majątek dłużnika. W niektórych przypadkach nie można stwierdzić wspomnianego pierwszeństwa. Wówczas postępowanie ma prowadzić ten organ, który wszczął egzekucję na rzecz należności w większej kwocie.

Domyślnie, w zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji komorniczej zastosowanie ma zatem zasada “Kto pierwszy ten lepszy”. Dopiero w sytuacji, gdzie z jakichś przyczyn nie da się ustalić pierwszeństwa, dalsze działania podejmuje organ ściągający większą należność.

Może się również wydarzyć, że będą następować kolejne zbiegi egzekucji (administracyjnej i sądowej). W takiej sytuacji, windykację prowadzi ten organ egzekucyjny, który uzyskał takie prawo w pierwszym zbiegu egzekucji.

Kilku komorników, jeden dłużnik, czyli zbieg egzekucji sądowej

Zbieg egzekucji komorniczych (sądowych).A co w przypadku, gdy nastąpił zbieg egzekucji komorniczych? W odniesieniu do takiej sytuacji, Kodeks postępowania cywilnego stanowi że, “W wypadku zbiegu egzekucji do tych samych rzeczy, wierzytelności lub praw, dalszą egzekucję prowadzi komornik właściwy według przepisów niniejszego kodeksu.

Jeśli o ten sam składnik majątku dłużnika ubiega się kilku komorników, ten który rozpoczął egzekucję później, niezwłocznie przekazuje sprawę komornikowi, który był pierwszy. Jeśli nie można ustalić pierwszeństwa, sprawa trafia do komornika, który ma do wyegzekwowania największą kwotę.

O dokonaniu takiego przekazania, komornik ma obowiązek poinformować wierzyciela. Musi również dokonać rozliczenia kosztów egzekucji (np. powinien zwrócić wierzycielowi część pobranych zaliczek).

Jeśli żaden z komorników nie jest właściwy do podjęcia czynności lub właściwych jest kilku, ten który rozpoczął egzekucję później, przekazuje ją temu, który pierwszy podjął działania. Co ważne, komornik, który stwierdził, że podjął działania bezzasadnie, podczas przekazywania sprawy, wskazuje komornika rewiru, do którego trafi sprawa. Jeżeli jest ich kilku, wierzyciel w ciągu 7 dni od otrzymania informacji o przekazaniu sprawy, powinien wskazać komornika, któremu sprawa ma zostać przekazana. W przeciwnym wypadku, przekazujący sprawę komornik, sam może go wybrać.

Zbieg egzekucji nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego!

Do 2016 roku, przepisy dotyczące egzekucji były bardzo skomplikowane. Przez to, gdy nastąpił zbieg egzekucji, o tym, kto powinien kontynuować ściąganie należności zwykle decydował sąd. Było to jednak krzywdzące wobec wierzyciela, gdyż wstrzymywało postępowanie egzekucyjne, aż do czasu rozstrzygnięcia.

Obecnie, art. 773 § 3. Kodeksu postępowania cywilnego jasno wskazuje, że “Zbieg egzekucji nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych.Zatem, dłużnik, nawet w przypadku sprzecznych interesów różnych egzekutorów, nie może liczyć na odwleczenie ściągania należności.

Kto informuje o zbiegu egzekucji?

Sytuacja, w której kilku komorników ubiega się o tę samą część majątku, może być dla dłużnika bardzo stresująca. Dopóki kwestia prawa do prowadzenia egzekucji nie zostanie wyjaśniona, może się zdarzyć, że wszyscy komornicy będą próbowali ściągnąć należność, wykorzystując dostępne im narzędzia. Kto powinien poinformować zainteresowane organy o zbiegu egzekucji, by unikać takich przypadków?

Co do zasady, obowiązek taki spoczywa na komorniku. Powinien on poinformować strony, uczestników postępowania oraz (ewentualnie) administracyjny organ egzekucyjny o zachodzącej podstawie przekazania egzekucji sądowej administracyjnemu organowi egzekucyjnemu. Jednak oprócz tego, również strona lub uczestnik postępowania mają prawo zawiadomić sądowy organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji, wskazując jednocześnie daty dokonanych zajęć oraz wysokość należności.

Oznacza to, że dłużnik, aby uniknąć kłopotliwej sytuacji związanej z wielokrotną egzekucją, powinien poinformować komornika, że inny organ jest uprawniony do ściągnięcia należności. Warto skorzystać z tej możliwości. Szczególnie, że jeśli zaniechasz odpowiedzi na zajęcie komornicze lub udzielisz fałszywej informacji, grozi Ci grzywna do dwóch tysięcy złoty.

Zbieg egzekucji (zarówno zbieg egzekucji komorniczej, jak i komorniczej i administracyjnej), to sytuacja wbrew pozorom bardzo częsta. W wielu przypadkach, nad rozwiązaniem impasu pracują sami komornicy, a dłużnik nie musi podejmować żadnej czynności. Może się jednak zdarzyć, że konieczna będzie jego reakcja. Wówczas warto poinformować organy o datach rozpoczęcia egzekucji oraz wysokości należności, aby przyspieszyć procedury.

Więcej artykułów z tej kategorii

Komentarze

Dodaj komentarz do artykułu:

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

Sponsorujemy

Robert Chmiel Logo Oficjalny partner Loan Magazine Awards 2016 Kongres Sektora Pożyczkowego Logo

Nasze wyróżnienia

Laur konsumenta 2016 Chwilowo.pl stosuje się do Zasad Dobrych Praktyk KPF

Nasi partnerzy

Polski Związek Instytucji Pożyczkowych logo Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce logo